1. SFT
  2. Archiwum
  3. Vol. 68
  4. Water and Sewage Infrastructure as a ...

Water and Sewage Infrastructure as a Target of Sabotage

Tomasz Safjański, D.Sc. , Krzysztof Justyński, Ph.D. , Robert Gwardyński, Ph.D. , Jan Ziobro, Ph.D.

Download article
Open Access
DOI: 10.12845/sft.68.2.2026.2, pages: 26 – 47

Abstract

Purpose: The aim of this article is to present water and sewage infrastructure as a strategic target for sabotage activities carried out as part of contemporary hybrid threats and to assess the consequences of such activities for the security of the state and society. The article identifies the main vulnerabilities of water and sewage systems, analyses potential attack scenarios, and highlights the importance of critical infrastructure resilience in the context of Poland's security.

Introduction: Contemporary conflicts increasingly take the form of actions below the threshold of open warfare, including sabotage of critical infrastructure, cyberattacks, and destabilisation operations. Water and sewage infrastructure, responsible for the supply of drinking water and the collection and treatment of sewage, is a particularly sensitive element of state functioning. Disrupting its operation can lead to sanitary crises, epidemiological threats, social destabilisation, and economic losses. The article indicates that actions targeting the water and sewage sector should be analysed not only as technical or criminal incidents, but also as a potential element of hybrid warfare and the implementation of the Russian active warfare doctrine ("aktivka").

Methodology: The article utilizes a literature review, documents on critical infrastructure security, and a threat analysis for the water and sewage sector. A comparative analysis method and a systems approach were also used to assess the relationship between the functioning of water and sewage infrastructure and national security. Potential sabotage scenarios, including both physical and cyberattacks, were analysed.

Conclusions: Water and sewage infrastructure is one of the most vulnerable elements of a country's critical infrastructure. Its disruption can have longterm social, health, environmental, and economic consequences. Contemporary sabotage activities against this sector increasingly align with the logic of hybrid warfare and destabilisation activities conducted by state and non-state actors. Developing infrastructure resilience, integrating the activities of infrastructure operators with public administration and security services, and enhancing monitoring, crisis response, and cybersecurity systems are crucial to mitigating the impact of threats.

Keywords: hybrid warfare, critical infrastructure, water and sewage infrastructure, sabotage, security

Type of article: review article

Bibliography:

  1. Jakubczak R., Safjański T., Wiśniewski B., Dywersja jako forma działań nieregularnych i precyzyjnych w konflikcie hybrydowym, „Zeszyty Naukowe Collegium Witelona” 2025, 55, (2), https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.7292.
  2. Czupryński A., Lubiewski P., Safjański T., Struniawski J., Wiśniewski B., Akty sabotażu na morzu jako przejaw działań dywersyjnych w warunkach kryzysu polityczno-militarnego, „Zeszyty Naukowe Collegium Witelona” 2025, 54, 1, 79–92, https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.5687.
  3. Safjański T., Wiśniewski B., Sabotage acts of shadow ship fleets supported by the Russian Federation on submarine infrastructure in the Baltic Sea in 2023–2025, https://doi.org/10.30525/978-9934-26-645-4-55, in: V International scientific conference «Maritime security of the Baltic-Black Sea region: challenges and threats»: conference proceedings, Baltija Publishing, Riga 2025.
  4. Safjański T., The Russian Federation Diversion Operations Involving the Use of Arson in Europe – New Threats and Challenges for Ukraine and Poland Cooperation in the Field of Security, w: Materialy XII Mizhnarodnoi naukovo-praktychnoi onlain-konferentsii „Stan ta perspektyvy rozvytku administratyvnoho prava Ukrainy”, Odeskyi derzhavnyi universytet vnutrishnikh sprav, Odesa 2025.
  5. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 122).
  6. Rekomendacje cyberbezpieczeństwa dla sektora wodno-kanalizacyjnego (R-CYBER-01/2021), KPRM 2021.
  7. Rak J. R., Bezpieczeństwo systemów zaopatrzenia w wodę, Warszawa 2009.
  8. Szűcs G., Barten D. G., Besenyő J., Wastewater treatment systems and terrorism, “Water Security” 2025, 24, 100187, https://doi.org/10.1016/j.wasec.2025.100187.
  9. Safjański T., Podpalenia w ramach operacji wpływu Federacji Rosyjskiej jako zagrożenie dla bezpieczeństwa powszechnego, „Zeszyty Naukowe Pro Publico Bono” 2025, 259–278. https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.4383.
  10. Darczewska J., Żochowski P., Środki aktywne. Rosyjski towar eksportowy, Ośrodek Studiów Wschodnich, Warszawa 2017.
  11. Panguluri S., Nelson T.D., Wyman R.P., Creating a Cyber Security Culture for Your Water/Waste Water Utility, in: Cyber- -Physical Security. Protecting Critical Infrastructure, Clark, R., Hakim, S. (ed.), Springer, Cha 2017, 133–159, https://doi.org/10.1007/978-3-319-32824-9_7.
  12. Shapira, N., Ayalon, O., Ostfeld, A., Farber, Y., Housh M., Cybersecurity in Water Sector: Stakeholders Perspective, “Journal of Water Resources Planning and Management” 2021, 147, 8, https://doi.org/10.1061/ASCE) WR.1943-5452.0001400.
  13. Nilufer T., Hazell P., Watson J., Hailes S., A Systematic Review of the State of Cyber-Security in Water Systems, “Water” 2021, 13, 1, 81, https://doi.org/10.3390/w13010081.
  14. Nikolopoulos D., Moraitis G., Makropoulos C., Strategic and Tactical Cyber-Physical Security for Critical Water Infrastructures, in: Cyber-Physical Threat Intelligence for Critical Infrastructures Security. Securing Critical Infrastructures in Air Transport, Water, Gas, Healthcare, Finance and Industry, J. Soldatos, I. Praça, A. Jovanović (ed.), 2021, 159–187, https://doi.org/10.1561/9781680838237.ch7.
  15. Safjański T., Werbunek do działań sabotażowych, referat przedstawiony podczas IV Warsztatów Naukowych „Podstawowe problemy przeciwstawiania się dywersji”, Centrum Metodologii Badań w Naukach o Bezpieczeństwie Akademii WSB, Centrum Badań nad Bezpieczeństwem Transgranicznym Akademii WSB, Sulistrowiczki, 24 lutego 2026.
  16. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. 2024 poz. 1907 z późn. zm.).
  17. Rey R., Społeczeństwo odporne na zagrożenia, [dok. elektr.] https://www.gov.pl/web/rcb/spoleczenstwo-odporne-na-zagrozenia [dostęp: 25.03.2026].
  18. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2001 Nr 72, poz. 747 z późn. zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2026 poz. 605).
  19. Ziobro J., Lubiewski P., Podstawowe problemy powszechności zagrożeń, w: Racjonalizacja zarządzania jednolitymi formacjami umundurowanymi odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo wewnętrzne, t. 3, B. Wiśniewski (red.), SGSP, Warszawa 2018, s. 22–47.
  20. Uchwała nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (M.P. 2025 poz. 541).
  21. Skomra W., Współpraca administracji z sektorem gospodarczym na rzecz ochrony infrastruktury krytycznej, „Nauki o Zarządzaniu / Management Sciences” 2017, 1, 30, 61–66, https://doi.org/10.15611/noz.2017.1.07.
  22. Justyński K., Zadania Policji w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej, w: System Ochrony Ludności. Poradnik Praktyczny cz. 1, T. Miłkowski, M. Wąsik, R. Rabsztyn, K. Justyński, (red.), Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, 2025, 91–110.
  23. Maj J., Gręzicki M., Interoperacyjność logistyki niemilitarnej i wojskowej w kontekście nauk wojskowych, „Systemy Logistyczne Wojsk” 2018, 49, 158–173, https://doi.org/10.5604/01.3001.0012.7143.
  24. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz. U. 2018 poz. 1560 z późn. zm.).
  25. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS 2) (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, 80–152).
  26. Sobera W., Profesjonalizacja komunikowania w sytuacji kryzysowej. Perspektywa województwa dolnośląskiego w latach 1997–2018, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2023, https://doi.org/10.31261/PN.4175.
  27. Zwęgliński T., Gromek P., Wróbel R., Szkolenia i ćwiczenia jako formy edukacji społeczeństwa w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, Akademia Pożarnicza, Warszawa 2025, https://doi.org/10.70402/apoz.2025.wkol3.9788397855922.
  28. Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej 2020, [dok. elektr.], https://www.bbn.gov.pl/ftp/dokumenty/Strategia_Bezpieczenstwa_Narodowego_RP_2020.pdf [dostęp: 30.03.2026].
  29. Konieczna-Drzewiecka B., Pojęcie incydentu, „Monitor Prawniczy” 2020, 22, 1194–1201. [30] Anderson N. E., Gott M., Slark J., Grey areas: New Zealand ambulance personnel’s experiences of challenging resuscitation decision-making, “International Emergency Nursing” 2018, 39, 62-67, http://doi.org/10.1016/j.ienj.2017.08.002.
  30. Compromise of U.S. Water Treatment Facility, Cybersecurity and Infrastructure Security Agency, https://www.cisa.gov/ news-events/cybersecurity-advisories/aa21-042a, [dostęp: 24.03.2026].
  31. Dróżdż A., Lubiewski P., Dywersja i sabotaż – istota oraz wzajemne relacje, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy” 2021, 38 (1), 45–54.
  32. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej (Dz. U. Nr 83, poz. 541).
  33. Gwardyński R., System bezpieczeństwa państwa w ujęciu prakseologicznym, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy” 2019, 33 (4), 53–62.
  34. Kaczmarek S., Syndrom zmęczenia informacją. Wpływ nowych technologii na efektywność pracowników, [dok. elektr.] https://it-filolog.pl/syndrom-zmeczenia-informacja-wplyw-nowych-technologii-na-efektywnosc-pracownikow/ [dostęp: 25.03.2026].
  35. Księgi Komunikacji Kryzysowej, Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, 2017.
  36. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 1990 Nr 16, poz. 95 z późn. zm.).
  37. Ziobro J., Gikiewicz M., Personalne determinanty bezpieczeństwa,
  38. „Zeszyty Naukowe Pro Publico Bono” 2023, 1 (1), 119–139, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.1718.
  39. Kocowski T., Powszechny system ochrony ludności i krajowy system ratowniczy w zapewnieniu bezpieczeństwa wewnętrznego, w: Powszechna ochrona ludności. Krajowy system ratowniczy. Ochotnicze straże pożarne, T. Kocowski, M. Raduła (red.), Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2023, https://doi.org/10.19195/978-83-229-3802-7.