1. SFT
  2. Archiwum
  3. Vol. 67 1/2026
  4. Stosowanie kamizelki Kendricka w kraj...

Stosowanie kamizelki Kendricka w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym

Sławomir Paszek , Zofia Czaplińska-Paszek

Pobierz artykuł
Open Access
DOI: 10.12845/sft.67.1.2026.10, strony: 210 – 222

Abstrakt

Cel: Cel: Celem niniejszej pracy była ocena częstości stosowania kamizelki Kendrica przez ratowników oraz analiza aktualnych dowodów naukowych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa jej użycia. Wybór tematu był podyktowany obserwowanymi w ostatnich latach różnicami w programie kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy dla strażaków PSP i OSP odnoszącymi się do tego urządzenia.

Projekt i metody: Badanie zostało przeprowadzone w okresie od lipca 2022 roku do marca 2026 roku w grupie 210 strażaków. Zrealizowano je metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety udostępnionego za pośrednictwem formularzy Google. Ankieta była skierowana do strażaków pełniących zawodową oraz ochotniczą służbę w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Kwestionariusz rozpowszechniano w mediach społecznościowych oraz grupach branżowych skupiających osoby zajmujące się ochroną przeciwpożarową. Analizie poddano odpowiedzi dotyczące częstości stosowania kamizelki Kendrica, jej dostępności oraz subiektywnej oceny przydatności w działaniach ratowniczych. Dodatkowo przeprowadzono przegląd aktualnego piśmiennictwa naukowego dotyczącego skuteczności, bezpieczeństwa oraz potencjalnych powikłań związanych ze stosowaniem kamizelki Kendrica w medycynie przedszpitalnej. Uwzględniono w nim publikacje dostępne w bazach PubMed, Scopus i Google Scholar.

Wyniki: Ponad połowa ankietowanych ratowników zadeklarowała, że w praktyce nie wykorzystuje kamizelki Kendrica podczas udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy. Znaczna część respondentów wskazała również na brak tego urządzenia w wyposażeniu jednostek ratowniczych. Najczęściej wskazywaną przyczyną ograniczonego stosowania omawianego sprzętu była jego czasochłonność w prawidłowej aplikacji podczas ewakuacji poszkodowanego. Analiza dostępnego piśmiennictwa sugeruje, że stosowanie urządzeń do unieruchamiania kręgosłupa w wybranych sytuacjach może wiązać się z ryzykiem powikłań oraz wydłużeniem czasu ewakuacji pacjenta.

Wnioski: Wyniki badania wskazują na ograniczone wykorzystanie kamizelki Kendrica w praktyce ratowniczej oraz niski poziom dostępności tego sprzętu w jednostkach PSP. Respondenci jako główną przyczynę rezygnacji z jej stosowania wskazywali czasochłonność obsługi urządzenia podczas ewakuacji poszkodowanego. Aktualne doniesienia naukowe sugerują, że szybka ewakuacja pacjenta bez stosowania tego typu sprzętu może stanowić bezpieczną alternatywę w wybranych sytuacjach klinicznych. Uzyskane wyniki sugerują zasadność ograniczania wykorzystania kamizelki Kendrica oraz potrzebę dalszych badań nad bardziej intuicyjnymi i efektywnymi metodami ewakuacji i stabilizacji pacjentów

Słowa kluczowe: kamizelka Kendrica, wypadek komunikacyjny, ewakuacja poszkodowanych, uraz kręgosłupa, medycyna przedszpitalna

Typ artykułu: oryginalny artykuł naukowy

Bibliografia:

  1. 1] Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 188).
  2. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2021 poz. 1737).
  3. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1312).
  4. Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. 2021 poz. 2490).
  5. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989, Nr 20 poz. 104).
  6. Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907).
  7. Zasady Organizacji Ratownictwa Medycznego w KSRG – załącznik nr 3: Sprzęt ratownictwa medycznego, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 2026.
  8. Program kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej – Treści kształcenia: pkt. 10 10. Urazy mechaniczne i obrażenia – złamania, zwichnięcia, skręcenia, krwotoki, obrażenia klatki piersiowej, brzucha, kręgosłupa, głowy i kończyn, Biuro Szkolenia Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 2010.
  9. Program szkolenia w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 2023.
  10. Program szkolenia KPP MSWiA dla Państwowej Straży Pożarnej. Departament Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Warszawa 2025.
  11. Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. 2006 poz. 1410 z późn. zm.).
  12. Zasady organizacji ratownictwa medycznego w KSRG. Załącznik nr 1 Procedury ratownicze z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy – Procedura 1. Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 2026.
  13. Misasi A, Ward J.G, Haan J.M. et al., Prehospital Extrication Techniques: Neurological Outcomes Associated with the Rapid Extrication Method and the Kendrick Extrication Device, „The American Surgeon” 2018;84(2), 248–253, https://doi.org/10.1177/000313481808400233.
  14. Engsberg J.R., Standeven J.W., Shurtleff T.L., i in., Cervical spine motion during extrication, “J Emerg Med.” 2013, 44(1), 122–127, https://doi.org/10.1016/j.jemermed.2012.02.082.
  15. Bucher J., Dos Santos F., Frazier D., et al., Rapid Extrication versus the Kendrick Extrication Device (KED): Comparison of Techniques Used After Motor Vehicle Collisions, “West J Emerg Med.” 2015, 16(3), 453–458, https://doi.org/10.5811/westjem.2015.1.21851.
  16. Howell J.M. et al., A practical radiographic comparison of short board technique and Kendrick extrication device, “Annals of Emergency Medicine” 1989, 18, 9, 943–946, https://doi.org/10.1016/S0196-0644(89)80458-5.
  17. Zasady Organizacji Ratownictwa w KSRG, Część V: Ratownictwo Medyczne, Poziom Podstawowy, Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Warszawa 2026.
  18. Załącznik nr 1: Ramowy program szkolenia z kwalifikowanej pierwszej pomocy, część III: Treści nauczania i umiejętności wynikowe, pkt. 10. Urazy mechaniczne i obrażenia – złamania, zwichnięcia, skręcenia, krwotoki, obrażenia klatki piersiowej, brzucha, kręgosłupa, głowy i kończyn, Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lutego 2021 w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy (Dz.U. 2021 poz. 411).
  19. FRENO Users Manual Model 125 pub. No. 234-1754-02 April 2001, https://www.manualslib.com/manual/1776826/Ferno-125.html.
  20. Gałązkowski R., Pawlak A., Pszczołowski K., Rola jednostek Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego w funkcjonowaniu systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego w rejonach wiejskich w Polsce, „Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza” 2014, 34, 2, 15–26.
  21. Paszek S., Analiza ilościowa oraz praktyczne wykorzystanie kliniczne kamizelki Kendricka w zespołach ratownictwa medycznego na podstawie danych z Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego w latach 2017–2022, „Anestezjologia i Ratownictwo” 2024, 18, 178–185, https://doi.org/10.53139/AIR.20241824.
  22. Jadgal N., Nikravan Mofrad M., Jamsahar M. et al., The Clinical Skills of Emergency Medical Service (EMS) Personnel Regarding Spinal Immobilization of Trauma Victims: A Cross- -Sectional Study, “Arch Acad Emerg Med.” 2020, 9(1), e3, https://doi.org/10.22037/aaem.v9i1.928.
  23. Bouland A.J. et al., Assessing Attitudes toward Spinal Immobilization, “Journal of Emergency Medicine” 2013, 45, 4, e117–e125, https://doi.org/10.1016/j.jemermed.2013.03.046.
  24. Rasal Carnicer M, Juguera Rodríguez L., Vela de Oro N. et al., Differences in lung function after the use of 2 extrication systems: a randomized crossover trial, “Emergencias” 2018, 30(2), 115–118.
  25. Ay D., Aktaş C., Yeşilyurt S. et al., Effects of spinal immobilization devices on pulmonary function in healthy volunteer individuals, “Ulus Travma Acil Cerrahi Derg.” 2011, 17(2), 103–107, https://doi.org/10.5152/eajem.2016.32757.
  26. Shafer J. et al., Cervical Spine Movement During Extrication, “Annals of Emergency Medicine” 2008, 51, 4, 551, https://doi.org/10.1016/j.jemermed.2012.02.082.
  27. Ersson A., Lundberg M., Wramby, C.O. et al., Extrication of entrapped victims from motor vehicle accidents: the crew concept, “European Journal of Emergency Medicine” 1999, 6(4), 341–347, https://doi.org/10.1097/00063110-199912000-00012.
  28. Wyrozębski M., The Organization of Activities in a Qualified First Aid Team on the Example of the State Fire Service. Preliminary Research Report, „Safety & Fire Technology” 2025, 66, 2, 24–38, https://doi.org/10.12845/sft.66.2.2025.2.
  29. Brown J.B., Rosengart M.R., Forsythe R.M. et al., Not all prehospital time is equal: Influence of scene time on mortality, "Journal of Trauma and Acute Care Surgery" 2016, 81(1), 93–100, https://doi.org/10.1097/ta.0000000000000999.
  30. Wilmink A.B.M., Samra G.S., Watson L.M. et al., Vehicle entrapment rescue and pre-hospital trauma care, “Injury” 1996, 21, 21–25, https://doi.org/10.1016/0020-1383(95)00162-X.
  31. Winterberger E., Jacomet H., Zafren K. et al., The Use of Extrication Devices in Crevasse Accidents: Official Statement of the International Commission for Mountain Emergency Medicine and the Terrestrial Rescue Commission of the International Commission for Alpine Rescue Intended for Physicians, Paramedics, and Mountain Rescuers, “Wilderness & Environmental Medicine” 2008, 19(2),108–110, https://doi.org/10.1580/07-WEME-CO-1012.1.
  32. Pasquier M., Spichiger T., Zen-Ruffinen G. et al., Stabilization of the Kendrick Extrication Device During Winching Air, “Medical Journal” 2013, 32, 6, 350–351, https://doi.org/10.1016/j.amj.2013.04.021.
  33. Reynard F.A., Flaris A.N., Simms E.R. et al., Kendrick's extrication device and unstable pelvic fractures: Should a trochanteric belt be added? A cadaveric study, „Injury” 2016, 47, 3, 711–716, https://doi.org/10.1016/j.injury.2016.01.028.
  34. Paszek S., Ocena częstotliwości praktycznego wykorzystywania Kamizelki Kendrica na podstawie odpowiedzi udzielonych przez członków Zespołów Ratownictwa Medycznego, „Anestezjologia i Ratownictwo” 2025, 19, 160–155.