Abstrakt
Cel: Celem artykułu jest identyfikacja i praktyczne przedstawienie rzeczywistych zagrożeń, jakie mogą zaistnieć podczas eksploatacji systemów magazynowania energii elektrycznej. W artykule szczególną uwagę poświęcono rzeczowemu i praktycznemu opisaniu zagrożeń oraz środków technicznych, zwłaszcza tych dedykowanych ochronie przeciwpożarowej, które mogą tym zagrożeniom skutecznie przeciwdziałać lub ograniczać ich skutki w odniesieniu do ludzi, mienia oraz środowiska.
Wprowadzenie: Tematyka dotycząca bezpieczeństwa systemów magazynowania energii elektrycznej, w tym bezpieczeństwa pożarowego, jest niezwykle aktualna w kontekście dokonującej się aktualnie w naszym kraju transformacji energetycznej. Na potrzebę przeprowadzenia rzetelnej dyskusji w tym zakresie wskazuje chociażby to, że w kontekście faktycznego zagrożenia, jakie niesie ze sobą stosowanie magazynów energii, w których wykorzystuje się baterie litowo-jonowe, pojawiają się skrajnie różne stanowiska. Autorzy wyrażają nadzieję, że treści zawarte w niniejszym artykule będą stanowiły przyczynek do przekierowania dyskusji w obszarze bezpieczeństwa pożarowego magazynów energii na płaszczyznę, na której dominują argumenty oparte na obiektywnych dowodach empirycznych.
Metodologia: Artykuł opracowano na podstawie analizy literatury przedmiotu, w tym regulacji prawnych i standardów międzynarodowych, wyników badań naukowych, także własnych wyników z pełnoskalowych badań empirycznych magazynów energii, w których w różnych scenariuszach doprowadzano do stanów awaryjnych.
Wnioski: Poprawa bezpieczeństwa pożarowego magazynów energii elektrycznej w ymaga wzmocnienia systemu badań, certyfikacji i regulacji dotyczących baterii litowo-jonowych. Wskazane jest opracowanie krajowych przepisów technicznych oraz szczegółowych wytycznych branżowych, w tym dotyczących kwestii ubezpieczeniowych, które doprecyzowałyby zasady projektowania, eksploatacji i ochrony przeciwpożarowej magazynów energii. Autorzy widzą także potrzebę przeprowadzenia szerokich badań nad zagrożeniami oraz skutecznością zabezpieczeń, jak również publikacji poradnika dla użytkowników obiektów i służb ratowniczych z praktycznymi wskazówkami na temat projektowania takich systemów, a także reagowania na incydenty w obiektach zawierających akumulatorowy system magazynowania energii elektrycznej (ASMEE).
Słowa kluczowe: bezpieczeństwo pożarowe, ochrona przeciwpożarowa, magazynowanie energii, baterie, akumulatory
Typ artykułu: artykuł przeglądowy
Bibliografia:
- Lebowitz D., Daly S., Sundaram S., A Cell to Grid Guide to Utility-scale Battery Energy Storage Systems, The BESS Book, 2024.
- Klapsa W., Badania magazynów energii w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, wstępny raport z badań Instytutu, w: Raport z IV Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt. Bezpieczeństwo Nowych Technologii, Zboina J., Pietrzak M., CNBOP-PIB, Józefów 2025.
- The Federal Emergency Management Agency (FEMA), Emerging Hazards of Battery Energy Storage System Fires, https://www.fema.gov/case-study/emerging-hazardsbattery-energy-storage-system-fires [dostęp: październik 2025].
- Green-news.pl, Pali się magazyn energii Tesli w Australii. Mieszkańcy zostaną bez prądu?, https://www.green-news.pl/1994-strazacy-walcza-z-ogniem-ktory-zajal-czesc-magazynu-energii-tesli-w-australii-czy-mieszkancy-zostana-bez-pradu [dostęp: październik 2025].
- CTIF – Fire and Explosion in Beijing Energy Storage Power Station (2021) – raport CTIF – International Fire and Rescue Services.
- Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Chrzanowie, Pożar kontenera z akumulatorami w Trzebini, https://www.gov.pl/web/kppsp-chrzanow/pozar-kontenera-z-akumulatorami [dostęp: październik 2025].
- Portal Wirtualna Polska, Wybuch kontenera z bateriami. Akcja w Małopolsce, https://wiadomosci.wp.pl/wybuch-kontenera-z-bateriami-akcja-w-malopolsce-7089523445000960 [dostęp: październik 2025].
- Portal WRC, Groźny pożar magazynu energii. Akcja strażaków trwała kilka godzin, https://www.portalwrc.pl/wielkopolska/wielkopolska/20784-grozny-pozar-magazynu-energii-akcja-strazakow-trwala-kilka-godzin [dostęp: październik 2025].
- Serwis wakcji.pl, Tragiczny pożar kamienicy w Poznaniu: dwóch strażaków straciło życie, https://wakcji.pl/tragiczny-pozar-kamienicy-w-poznaniu-dwoch-strazakow-stracilo-zycie [dostęp: październik 2025].
- Janik P., Tępiński J., Bezpieczeństwo pożarowe magazynów litowo-jonowych – wyzwania i dylematy, SFT Vol. 61 Issue 1, 2025, 98–107, https://doi.org/10.12845/sft.65.1.2025.8.
- Guidance on Integrated fire protection solutions for Lithium-Ion batteries, V1.0-EN, Euralarm, Switzerland, 2022.
- Babiński K., Gemra A., Janik P. i in., Wytyczne w zakresie ochrony przeciwpożarowej garaży w obiektach budowlanych, przeznaczonych do ładowania samochodów elektrycznych i hybrydowych plug-in, Wydawnictwo CNBOP-PIB, 2024, https://doi.org/10.17381/2024.2.
- Kielin J., Kołodziejczyk T., Majka I., Tępiński J., Zboina J., Prowadzenie działań ratowniczych podczas zdarzeń z udziałem pojazdów z napędem elektrycznym, CNBOP-PIB, Józefów 2023.
- Tępiński J., Bezpieczeństwo pożarowe garaży przeznaczonych do przechowywania i ładowania samochodów z napędem elektrycznym – zasady wiedzy technicznej, Bezpieczna i Cyfrowa Chemia. Raport Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego, Warszawa 2024.
- Design Guidelines and Model Requirements Renewable Energy Facilities v4 CFA – Stan Victoria (Wytyczne projektowe i wymagania modelowe dla obiektów wykorzystujących energię odnawialną, wersja 4).
- Projekt SUVEREN II, strona projektu https://www.suveren-nec.info/?lang=en [dostęp: październik 2025].
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniające dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylające dyrektywę 2006/66/WE (Dz. U. UE. L. z 2023 r. Nr 191, str. 1 z późn. zm.).
- UL 9540 Energy Storage Systems and Equipment, 2023 Edition.
- NFPA 855 Standard for the Installation of Stationary Energy Storage Systems, 2026 Edition.
- Saleel Anthrathodiyil, PE, CFPS. Zmiany w normie NFPA 855 w wydaniu z 2026 r. https://www.telgian.com/nfpa-855-changes-in-2026/.
- Załącznik C do normy NFPA 855.
- NFPA 68 Standard on Explosion Protection by Deflagration Venting, 2023 Edition.
- NFPA 69 Standard on Explosion Prevention Systems, 2024 Edition.
- NFPA 72 National Fire Alarm and Signaling Code®, 2025 Edition.
- NFPA 550 Guide to the Fire Safety Concepts Tree, 2022 Edition.
- NFPA 551 Guide for the Evaluation of Fire Risk Assessments, 2022 Edition.
- Raporty z Międzynarodowej Konferencji Naukowej pt.: Bezpieczeństwo Nowych Technologii, https://cnbop.pl/nauka/konferencje/konferencje-bnt.
- https://legislacja.gov.pl/projekt/12398903.
- First Responders Guide to Lithium-Ion Battery Energy Storage System Incidents, The American Clean Power Assocciation ACP.