1. SFT
  2. Archiwum
  3. Vol. 66
  4. Generatory skondensowanego aerozolu w...

Generatory skondensowanego aerozolu w ochronie przeciwpożarowej obiektów budowlanych. Część 2 – wybrane zagadnienia związane z projektowaniem, instalowaniem oraz konserwacją

Robert Śliwiński, mgr inż.

Pobierz artykuł
Open Access
DOI: 10.12845/sft.66.2.2025.9, strony: 146 – 167

Abstrakt

Cel: Celem pracy jest przegląd wybranych wymagań dotyczących projektowania, instalowania oraz konserwacji stałych urządzeń gaśniczych opartych na generatorach skondensowanego aerozolu, które stanowią najważniejszy podzespół aerozolowych zestawów gaśniczych. Szczególną uwagę zwrócono na zagrożenia związane z pH oraz korozyjnością osiadłego na elektronice aerozolu oraz równie ważne zagrożenia dla ludzi, które związane są z wielkością cząstek aerozolu gaśniczego.

Wprowadzenie: Stałe urządzenia gaśnicze aerozolowe oraz aerozolowe zestawy gaśnicze, których podstawowym podzespołem są generatory skondensowanego aerozolu, stanowią jeden z przykładów specyficznych rozwiązań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa obiektów budowlanych. Ich budowa oraz działanie są jednak odmienne od systemów gaśniczych wykorzystujących środki gaśnicze, takie jak gazy (np. CO2, N2, fluoroketony) lub środki na bazie wody (woda, piana czy mgła wodna). Projektowanie, instalowanie i konserwacja takich systemów wymaga w związku z tym szczególnych kompetencji oraz wiedzy o potencjalnych zagrożeniach, obejmujących np. uwięzienie użytkowników lub personelu obiektu w strefie gaśniczej, w której może dojść do wyładowania aerozolu.

Metodologia: W ramach pracy nad artykułem wykorzystano badania teoretyczne, takie jak: analiza literatury i dokumentów prawnych, synteza, uogólnianie, wnioskowanie, porównanie oraz analogia.

Wnioski: Generatory skondensowanego aerozolu stanowiące istotny podzespół aerozolowych zestawów gaśniczych obok innych systemów bezpieczeństwa pożarowego mają wpływ zarówno na bezpieczeństwo obiektów budowlanych, jak i przebywających w obiekcie użytkowników. Mając na uwadze ryzyka związane z wyładowaniem aerozolu – ograniczenie widoczności, toksyczność, zagrożenia termiczne, bardzo duże znaczenie w projektowaniu, instalowaniu oraz konserwacji mają kompetencje podmiotów, które deklarują świadczenie usług w tym zakresie. Na dalszych etapach prac kluczowe będzie określenie sposobów oraz możliwości sprawnego i szybkiego usuwania pozostałości po wyładowaniu aerozolu gaśniczego w chronionej strefie gaszenia, tak aby doprowadzić do jak najszybszego przywrócenia chronionego pomieszczenia do użytkowania. Nie mniej ważne będzie określenie sposobów usuwania pozostałości aerozolu z wyposażenia, w tym w szczególności z szeroko rozumianej elektroniki. Skuteczne i bezpieczne wykorzystanie technologii SUG-A wymaga nie tylko znajomości ich właściwości fizykochemicznych, ale również rzetelnej analizy.

Słowa kluczowe: gaszenie pożarów, generatory skondensowanego aerozolu, aerozolowe zestawy gaśnicze, środki gaśnicze

Typ artykułu: artykuł przeglądowy

Bibliografia:

  1. Polska Norma PN-EN 15276-2:2019-06 Stałe urządzenia gaśnicze – Aerozolowe zestawy gaśnicze – Część 2: Projektowanie, instalacja i konserwacja.
  2. Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (t.j. Dz.U. 2015 poz. 1483).
  3. EN 12094-3:2003 Stałe urządzenia gaśnicze – Podzespoły urządzeń gaśniczych gazowych – Część 3: Wymagania i metody badań ręcznych urządzeń inicjujących i wstrzymujących.
  4. EN 54-4:1997 + AC:1999 + A1:2002 + A2:2006 Systemy sygnalizacji pożarowej – Część 4: Zasilacze. [5] Polska Norma PN-EN 54-13+A1:2020-05 Systemy sygnalizacji pożarowej – Część 13: Ocena kompatybilności i możliwości przyłączenia podzespołów systemu.
  5. Śliwiński R., Generatory skondensowanego aerozolu w ochronie przeciwpożarowej obiektów budowlanych. Część 1 – analiza dokumentów normatywnych i prawnych, „Safety & Fire Technology" 2024, 2, 102–123, https://doi.org/10.12845/sft.64.2.2024.7.
  6. Marine Accident Investigation Branch, Accident Investigation Report 9/2023, grudzień 2023 r.
  7. NFPA 2010, Edition 2025, Standard for Fixed Aerosol Fire- -Extinguishing Systems.
  8. Polska Norma PN-EN 13098:2007 Powietrze na stanowiskach pracy – Wytyczne dotyczące pomiaru mikroorganizmów i endotoksyn zawieszonych w powietrzu.
  9. Zhang X., Ismail M., Ahmadun F., Abdullah N., Hee C., Hot aerosol fire extinguishing agents and the associated technologies: A review, "Brazilian Journal of Chemical Engineering" 2015, 32, 03, 707–724, https://doi.org/10.1590/0104-6632.20150323s00003510.
  10. Sosnowski T.R., Aerozole wziewne i inhalatory, WIChiP PW, Warszawa 2012.
  11. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 188).
  12. Polska Norma PN-EN 16763:2017-04 Usługi w zakresie systemów ochrony przeciwpożarowej oraz systemów zabezpieczeń technicznych.
  13. Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. 2023 poz. 873).
  14. Condensed aerosol fire extinguishing systems (CAFES) in-cabinet protection applications, Fire Protection Association (FPA), RISCAuthority, Form: IQ 5, Version 2 April 2023.
  15. PN-EN 15276-1:2019-07 Stałe urządzenia gaśnicze – Aerozolowe zestawy gaśnicze – Cześć 1: Wymagania i metody badań elementów składowych.
  16. Izak P., Kidoń A., Mastalarska-Popławska J., Mechanizm działania aerozolu gaśniczego, „Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza" 2017, 46, 2, 56–71, https:doi.org/10.12845/ bitp.46.2.2017.4.
  17. Rabajczyk A., Zielecka M., Gniazdowska J., Application of Nanotechnology in Extinguishing Agents, "Materials" 2022, 15, 8876, https://doi.org/10.3390/ma15248876.
  18. Sowa T., Analiza porównawcza stałych urządzeń gaśniczych, „Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza" 2010, 1, 113–132.
  19. Zbrożek P., Generatory aerozoli gaśniczych wytwarzanych pirotechnicznie, „Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza" 2006, 2, 4, 227–237.
  20. Rohilla M., Saxena A., Tyagi Y.K, Role of metal oxides on the performance of aerosol forming composites for fire extinguishing application, „Journal of Thermal Analysis and Calorimetry" 2022, 147, 8095–8108, https://doi.org/10.1007/s10973-021-11078-6.
  21. Kroca D., Klouda K., Application of aerosol extinguishing agents to increase infrastructure safety, IOP Conf. Ser.: Earth Environ. Sci. 444 012030, https://doi.org/10.1088/1755-1315/444/1/012030.
  22. Condensed Aerosol Fire Extinguishing Systems, Allianz Risk Consulting, Tech Talk, Volume 15, Allianz Global Corporate & Specialty SE, Reference TT 15/22/12, August 2018.
  23. NFPA 76:2024, Standard for the Fire Protection of Telecommunications Facilities.
  24. FM Global, Property Loss Prevention Data Sheets, Data Centers And Related Facilities, 5–32, Interim Revision July 2023.
  25. Guidance on Selection of Fire Protection Systems for Data Centers, euralarm, Zug, 17-01-2025.
  26. VdS 6003en:2025-06 (01), VdS Guidelines for Fire Protection Systems, Fire Protection Requirements for IT Rooms and Data Centres.
  27. Polska Norma PN-EN 50600-2-5:2021-08 Technika informatyczna – Wyposażenie i infrastruktura centrów przetwarzania danych – Część 2–5: Systemy zabezpieczeń.
  28. Uchwała nr 97 Rady Ministrów z dnia 11 września 2019 r. w sprawie Inicjatywy „Wspólna Infrastruktura Informatyczna Państwa" (t.j. M.P. 2021 poz. 1006).
  29. Komunikat Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego dotyczący przetwarzania przez podmioty nadzorowane informacji w chmurze obliczeniowej publicznej lub hybrydowej z dnia 23 stycznia 2020 r.
  30. Sowa T., Analiza porównawcza stałych urządzeń gaśniczych cz. II, „Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza" 2010, 3, 141–146.
  31. Stałe urządzenia gaśnicze, Rodzaje, zastosowanie oraz ich wpływ na bezpieczeństwo pożarowe obiektów budowlanych, Polska Izba Ubezpieczeń, Warszawa 2015.
  32. Maintenance of condensed aerosol fire extinguishing systems/ equipment controlled by electronic detection systems, Euralarm Guidance, V1.0-EN, April 2023.